Direksyon Sıvısı ve Direksyon Sistemi Bakımı

Direksiyonun ağırlaştığını ilk kez fark ettiğim gün, park yerinden çıkarken volanı çevirmek için neredeyse ayağa kalkmam gerekti. Servise gitmeden önce kaputu açıp bakmayı denedim ve sorunun kaynağının yarım bardak eksilmiş bir hidrolik sıvı olduğunu gördüm. O günden sonra direksiyon sistemini, motor yağı ya da fren hidroliği kadar ciddiye almaya başladım. Burada kendi denemelerimden, hatalarımdan ve zamanla oturttuğum rutinden anlatacağım; hiç kaput açmamış biri de rahatlıkla takip edebilir.

Önce Sistemini Tanı: Hidrolik mi, Elektrikli mi?

Aracımın hidrolik direksiyonu olduğu için sıvı kontrolü rutinimin parçası. Ama son yıllarda üretilen birçok araçta elektrikli direksiyon (EPS) var ve bu sistemlerde kontrol edeceğin bir hazne yok. Motor bölmesinde volan sembollü ya da üzerinde "power steering" yazan küçük bir kap görmüyorsan, muhtemelen elektrikli sistem kullanıyorsun. Bazı araçlarda da elektro-hidrolik karma yapı bulunur; kullanım kılavuzuna bakmak bu konuda beş dakikanı alır ve gereksiz arayışı bitirir.

Adım Adım Kontrol

1. Aracı düz zemine al, motoru ısıt. Ben genelde kısa bir tur atıp döndükten sonra kontrol ediyorum. Sıvı seviyesi soğuk ve sıcakta farklı okunur; haznede çoğunlukla "MIN-MAX" ya da "COLD-HOT" olmak üzere iki ayrı çizgi vardır. Hangi durumda baktığını bil, ona göre değerlendir.
2. Motoru durdur, kapağı bul. Hazne genelde küçük, silindirik ve kayış tarafına yakındır. Bazı modellerde şeffaf plastik olduğu için kapağı hiç açmadan seviyeyi görebilirsin. Kapaklı olanlarda içeride kısa bir çubuk seviye göstergesi bulunur.
3. Kapağı açmadan çevresini temizle. Bunu ilk zamanlar atlıyordum ve hazneye toz kaçırıyordum. Temiz bir bezle kapağın etrafını silmek, sisteme kir girmesini önlüyor.
4. Seviyeyi oku. Çubuklu tipse kapağı çıkar, sil, tekrar tak, çıkar ve bak. Sıvının MIN ile MAX arasında, tercihen ortaya yakın olmasını istiyorum. Bu direksyon sıvısı kontrol adımı, tüm işin özü sayılır.
5. Rengine ve kokusuna dikkat et. Sağlıklı sıvı berrak kırmızı, kehribar ya da açık pembe tonlardadır. Koyu kahve, siyaha yakın bir renk veya yanık kokusu görürsen sıvı yorulmuş demektir. Ben bir keresinde kararmış sıvıyı fark etmeyip birkaç bin kilometre daha gittim, sonuçta pompadan gelen uğultu kaybolmadı.
6. Eksikse doğru sıvıyı ekle. Aracın istediği spesifikasyona uygun ürünü, azar azar, huniyle ekliyorum. Bir seferde MAX'a fırlatmak yerine biraz ekleyip tekrar ölçmek daha güvenli.
7. Kaçak var mı diye altına bak. Seviye sürekli düşüyorsa sıvı bir yere gidiyor. Hortum bağlantıları, pompa çevresi ve kremayer körükleri en sık sızıntı yapan yerler. Park ettiğim yerde kırmızımsı bir leke gördüğümde ertesi gün ustaya gittim, bir kelepçe sıkılmasıyla iş bitti.
8. Sesle ve hisle test et. Motor çalışırken volanı sağa sola sonuna kadar çevir. Vınlama, tıkırtı ya da sertleşme varsa sistemde hava veya aşınma olabilir. Bu testi direksiyonu uçlarda uzun süre tutmadan yapmak gerekiyor; pompayı zorlar.
9. Mekanik parçaları gözden geçir. Rot, rotil ve kremayer körükleri çatlamışsa içeri toz ve su girer. Lastik bakımı yaparken tekerleği çıkardığımda bu parçalara da bakıyorum; ikisini aynı seansta yapmak zaman kazandırıyor.
10. Rutinini oturt. Ben ayda bir seviye bakıyorum, mevsim geçişlerinde ise daha kapsamlı bakıyorum. Kış ve yaz hazırlığı yaptığım hafta, direksiyon sıvısını soğutma sıvısı ve fren hidroliğiyle birlikte kontrol listeme yazıyorum.

Sık Yapılan Hatalar

• Rastgele sıvı eklemek. "Hidrolik hidroliktir" diye düşünüp elimdeki şanzıman yağını eklemeye kalkışacaktım; iyi ki sormuşum. Yanlış sıvı keçeleri şişirebilir ya da büzüştürebilir.
• Fazla doldurmak. Sıvı ısınınca genleşir; MAX üzerine çıkmak taşmaya ve kayışların ıslanmasına yol açar.
• Uğultuyu normal saymak. Pompa sesi genellikle seviye düşüklüğünün ya da sisteme hava girmesinin işaretidir, aracın karakteri değil.
• Direksiyonu sonuna kadar kırıp bekletmek. Manevrada bunu alışkanlık yapmak pompayı ve hortumları zorluyor.
• Sıvıyı hiç değiştirmemek. Sadece eksileni tamamlamak yeterli değil; sıvı zamanla özelliğini kaybediyor. Değişim aralığı için üreticinin önerisine bakmak en doğrusu.
• Ağır direksiyonu tek başına sıvıya bağlamak. Lastik havası düşükse ya da ön takım hizası bozuksa da volan sertleşir. Önce basitten başlamak mantıklı: lastik basıncını ölçmek beş dakika sürüyor.

Kısa Bir Karşılaştırma